Estoński CIT, czyli ryczałt od dochodów spółek, od kilku lat cieszy się dużym zainteresowaniem przedsiębiorców. Nic dziwnego – jego główna zaleta brzmi bardzo atrakcyjnie: dopóki spółka nie wypłaca zysku wspólnikom, co do zasady nie płaci podatku od tego zysku.

To rozwiązanie może być bardzo korzystne, szczególnie dla firm, które chcą reinwestować środki w rozwój działalności. W praktyce jednak estoński CIT nie jest rozwiązaniem dla każdego. Przed jego wyborem warto dokładnie sprawdzić, czy rzeczywiście będzie opłacalny dla danej spółki i czy firma spełnia wszystkie wymagane warunki.

Na czym polega estoński CIT?

W klasycznym CIT spółka płaci podatek od dochodu, czyli od różnicy między przychodami podatkowymi a kosztami uzyskania przychodu. Podatek jest rozliczany na bieżąco, zwykle w formie miesięcznych zaliczek.

W estońskim CIT zasada jest inna. Podatek pojawia się przede wszystkim wtedy, gdy zysk zostaje przeznaczony do wypłaty wspólnikom, np. w formie dywidendy. Jeżeli spółka wypracuje zysk, ale pozostawi go w firmie, np. na kapitale zapasowym, podatek od podzielonego zysku nie wystąpi w momencie samego wypracowania tego zysku.

To właśnie odroczenie opodatkowania jest jednym z największych atutów estońskiego CIT.

Jakie są stawki estońskiego CIT?

W klasycznym CIT spółki stosują najczęściej stawkę 19%, a mali podatnicy i podatnicy rozpoczynający działalność mogą korzystać ze stawki 9%.

W estońskim CIT stawki są inne:

• 10% dla małych podatników oraz podatników rozpoczynających działalność,
• 20% dla pozostałych podatników.

Na pierwszy rzut oka może się wydawać, że estoński CIT jest mniej korzystny, bo stawki są wyższe niż w klasycznym CIT. Trzeba jednak pamiętać, że inaczej wygląda cały mechanizm opodatkowania, w tym rozliczenie podatku przy wypłacie zysku do wspólników.

Kiedy pojawia się podatek w estońskim CIT?

Estoński CIT nie dotyczy wyłącznie wypłaty dywidendy. Podatek może pojawić się również przy innych zdarzeniach, m.in. przy:

• wypłacie zysku wspólnikom,
• wypłacie zaliczki na poczet dywidendy,
• przeznaczeniu zysku na pokrycie strat sprzed wejścia w estoński CIT,
• ukrytych zyskach,
• wydatkach niezwiązanych z działalnością gospodarczą,
• nieujawnionych operacjach gospodarczych,
• określonych zdarzeniach restrukturyzacyjnych.

W praktyce szczególną uwagę należy zwrócić na ukryte zyski oraz wydatki niezwiązane z działalnością gospodarczą. To obszary, które często powodują problemy w bieżącym rozliczaniu estońskiego CIT.

Ukryte zyski – na co uważać?

Ukryte zyski to jedna z najważniejszych kwestii przy estońskim CIT. Chodzi o sytuacje, w których wspólnik lub podmiot powiązany uzyskuje ze spółki określone korzyści, które nie są formalnie dywidendą, ale ekonomicznie mogą być traktowane podobnie.

Przykładem może być korzystanie przez wspólnika z samochodu spółki także do celów prywatnych. W takim przypadku część wydatków może podlegać opodatkowaniu jako ukryty zysk.

Dlatego przy estońskim CIT bardzo ważne jest prawidłowe dokumentowanie wydatków, ustalenie zasad korzystania z majątku spółki oraz bieżąca analiza, czy dane świadczenie nie powoduje dodatkowego podatku.

Czy w estońskim CIT są koszty podatkowe?

To jedna z istotnych różnic między klasycznym CIT a estońskim CIT.

W klasycznym CIT przedsiębiorca analizuje, czy dany wydatek może być kosztem uzyskania przychodu. Znaczenie mają przepisy o kosztach podatkowych, wyłączeniach z kosztów oraz tzw. NKUP.

W estońskim CIT nie patrzymy na koszty w taki sam sposób. Istotne są koszty bilansowe, czyli te wynikające z ksiąg rachunkowych. To oznacza, że część wydatków, które w klasycznym CIT nie dawałyby korzyści podatkowej, w estońskim CIT może obniżać wynik finansowy spółki, a tym samym wpływać na wysokość podatku przy wypłacie zysku.

Nie oznacza to jednak pełnej dowolności. Nadal trzeba analizować, czy dany wydatek nie jest ukrytym zyskiem albo wydatkiem niezwiązanym z działalnością gospodarczą.

Estoński CIT a ulgi podatkowe

Wybór estońskiego CIT oznacza także rezygnację z części preferencji dostępnych w klasycznym CIT.

Podatnicy opodatkowani estońskim CIT co do zasady nie korzystają m.in. z:

• ulgi B+R,
• ulgi sponsoringowej,
• ulgi na robotyzację,
• ulgi na złe długi.

Dlatego jeśli spółka intensywnie korzysta z ulg podatkowych, finansuje działalność badawczo-rozwojową, inwestuje w robotyzację albo korzysta z innych preferencji, przed przejściem na estoński CIT trzeba dokładnie policzyć, czy zmiana formy opodatkowania będzie korzystna.

Dywidenda w estońskim CIT

Jednym z powodów popularności estońskiego CIT jest sposób opodatkowania wypłaty zysku.

Wspólnik nadal płaci podatek od dywidendy, ale ma możliwość częściowego odliczenia podatku zapłaconego przez spółkę. W zależności od stawki estońskiego CIT odliczenie wynosi:

• 90% podatku zapłaconego przez spółkę – przy stawce 10%,
• 70% podatku zapłaconego przez spółkę – przy stawce 20%.

W efekcie łączne opodatkowanie wypłacanego zysku może być niższe niż w klasycznym CIT, szczególnie w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością wypłacających zysk osobom fizycznym.

Kiedy estoński CIT może być korzystny?

Estoński CIT może być dobrym rozwiązaniem dla spółek, które:

• osiągają zyski i nie wypłacają ich regularnie w całości,
• planują reinwestować środki w rozwój firmy,
• nie korzystają intensywnie z ulg podatkowych,
• mają uporządkowaną strukturę właścicielską,
• spełniają warunki dotyczące zatrudnienia,
• nie osiągają głównie przychodów pasywnych,
• prowadzą księgi zgodnie z ustawą o rachunkowości,
• chcą ograniczyć bieżące obciążenia podatkowe.

Największa korzyść pojawia się wtedy, gdy zysk zostaje w spółce. W takim przypadku przedsiębiorca może dłużej korzystać ze środków w działalności, zamiast od razu przeznaczać je na zapłatę podatku.

Kiedy trzeba uważać?

Estoński CIT nie zawsze będzie najlepszym wyborem. Ostrożność powinny zachować szczególnie spółki, które:

• regularnie wypłacają cały zysk wspólnikom,
• mają dużo świadczeń na rzecz wspólników lub podmiotów powiązanych,
• korzystają z samochodów firmowych również prywatnie,
• chcą korzystać z ulg podatkowych,
• mają skomplikowaną strukturę właścicielską,
• posiadają udziały w innych spółkach,
• nie spełniają warunku zatrudnienia,
• osiągają znaczną część przychodów pasywnych.

W takich przypadkach estoński CIT może okazać się mniej korzystny, niż wynikałoby to z ogólnych założeń.

Warunki wejścia w estoński CIT

Aby skorzystać z estońskiego CIT, spółka musi spełnić określone warunki. Dotyczą one m.in.:

• formy prawnej prowadzenia działalności,
• struktury właścicielskiej,
• poziomu przychodów pasywnych,
• zatrudnienia,
• braku udziałów w innych podmiotach,
• prowadzenia ksiąg rachunkowych według ustawy o rachunkowości,
• złożenia odpowiedniego zawiadomienia do urzędu skarbowego.

Co ważne, warunki te trzeba nie tylko spełnić na moment wejścia w system, ale również utrzymywać w trakcie opodatkowania estońskim CIT. Naruszenie niektórych z nich może oznaczać utratę prawa do tej formy opodatkowania.

Estoński CIT – decyzja, którą warto policzyć

Estoński CIT może być bardzo korzystnym rozwiązaniem, ale tylko wtedy, gdy pasuje do modelu działania konkretnej spółki.

Nie warto wybierać go wyłącznie dlatego, że „podatek płaci się dopiero przy wypłacie zysku”. To prawda, ale nie jest to jedyny element, który trzeba wziąć pod uwagę.

Przed podjęciem decyzji warto przeanalizować:

• strukturę przychodów,
• sposób wypłaty zysków,
• powiązania ze wspólnikami,
• korzystanie z majątku spółki,
• zatrudnienie,
• planowane inwestycje,
• dostępne ulgi podatkowe,
• obowiązki księgowe i sprawozdawcze.

Dopiero takie całościowe spojrzenie pozwala ocenić, czy estoński CIT faktycznie będzie korzystny.